ആകെ പേജ്‌കാഴ്‌ചകള്‍

2017, മാർച്ച് 26, ഞായറാഴ്‌ച

കൂട്ടായ്മയും കൂടായ്മയും കുന്നായ്മയും മറ്റും

എവിടെ മലയാളികളുണ്ടോ അവിടെ മലയാളിക്കൂട്ടായ്മകളുണ്ട്.   ഏകവചനമല്ല, ബഹുവചനമാണ്‌ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നതു ശ്രദ്ധിക്കുക.   രണ്ടു മലയാളികളുണ്ടെങ്കിൽ മൂന്നു സമാജങ്ങൾ എന്നാണു മറ്റുള്ളവർ പറയുക.   അവരോടു പോകാൻ പ്ര’! എന്നു മലയാളികളും മറുപടി പറയും.

എന്തുപറഞ്ഞാലും, സ്വന്തം ഭാഷക്കാരെയും സ്വന്തം നാട്ടുകാരെയും കണ്ടാൽ ആർക്കും സന്തോഷമാണ്‌.   ആദ്യകൗതുകം പിന്നെ കഥനകുതൂഹലമായും പിന്നെപ്പിന്നെ കലഹകുതൂഹലമായും മാറിയേക്കാമെങ്കിലും, ‘ഒരേതൂവൽപ്പക്ഷികൾഎന്നെന്നും ഒന്നിച്ചുകൂടും.   ഒരു സഭയോ സമൂഹമോ സമിതിയോ സമാജമോ സംഘമോ സംഗമമോ സംഘടനയോ സൊസൈറ്റിയോ ഉണ്ടാക്കി, കൂട്ടായ്മയുടെ ഒരു കുഞ്ഞുകൂട്.   ആദ്യം കുറെ കലപില.   കാലക്രമത്തിൽ കൊത്തിവലി, കൊത്തിപ്പറക്കൽ, കൊത്തിയകറ്റൽ, കൊത്തിക്കീറൽ, കൊത്തിമലർത്തൽ, കൊത്തിവീഴ്ത്തൽ എന്നിങ്ങനെ കലാപരിപാടികൾ.   അടുക്കുംതോറും അകലും, അകലുന്തോറും അടുക്കും.   വളരുന്തോറും പിളരും, പിളരുന്തോറും വളരും.

മനുഷ്യൻ സമൂഹജീവിയാണല്ലോ.    ഒറ്റയ്ക്കു നിൽക്കുമ്പോൾ വ്യക്തിമന:ശാസ്ത്രവും (ഇന്റിവിഡ്വൽ സൈക്കോളജി’) ഒന്നിച്ചുകൂടുമ്പോൾ സമൂഹമന:ശാസ്ത്രമാണു (മാസ് സൈക്കോളജി‘) നമുക്ക്.   അതോടുകൂടി ഒരുതരം കന്നാലിസ്വഭാവവും (ഹേർഡ് ഇൻസ്റ്റിങ്ങ്റ്റ്‘) നമുക്കുരുത്തിരിഞ്ഞുവരും - മുൻപേ ഗമിക്കുന്നൊരു ഗോവുതന്റെ പിൻപേ ഗമിക്കും ബഹു ഗോക്കളെല്ലാംഎന്നു മലയാളത്തിൽ.

കുറച്ചുകാലം ഒന്നിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ബന്ധങ്ങൾ പിശകിത്തുടങ്ങുന്നു.   ഫെമിലിയാരിറ്റി ബ്രീഡ്സ് കൺടംപ്റ്റ്എന്ന് ആംഗലത്തിൽ.   മുറ്റത്തെ മുല്ലയ്ക്കു മണമില്ലാതാവും.   ഉൾപ്പോരും കശപിശയും കാളപ്പോരും കുതികാലുവെട്ടലുമെല്ലാം തകൃതിയിലാകുമ്പോൾ എവിടെ നിന്നോ ഒരാൾ ദൈവദൂതൻ ചമഞ്ഞെത്തും.   അത്യന്തം സഹികെട്ടകണക്കാണെങ്കിലും അയാൾ പറയുന്നതു ശരിയെന്നു തോന്നുകമാത്രമല്ല, അതുമാത്രമാണു ശരി എന്നുവരെ വിശ്വസിക്കും കുഞ്ഞാടുകൾ നമ്മൾ (സ്റ്റോൿഹോം സിൻഡ്രം‘).   അന്ധമായ വീരാരാധന തന്നെ.   ശേഷം, ’ആളെ കണ്ട സമുദ്രംഎന്നു വിശേഷിപ്പിക്കാറില്ലേ - അതായിപ്പോകും നമ്മുടെ പെരുമാറ്റം.   ഒരുതരം റാന്റം ബിഹേവിയർ‘.   വ്യക്തിയില്ല, യുക്തിയില്ല, ശക്തിയില്ല പിന്നെ.

നല്ല അർഥത്തിലാണ്‌ കൂട്ടായ്മഎന്ന വാക്ക് നമ്മളുപയോഗിക്കുന്നതെങ്കിലും, ’വാലായ്മ‘, ’ശീലായ്മ‘, ’വല്ലായ്മ‘, ’വേണ്ടായ്മ‘, ’അരുതായ്മഎന്നീവക വാക്കുകളുടെ ഒരു ചീത്തായ്മകൂട്ടായ്മയിലുണ്ട് എന്നതാണു വിരോധാഭാസം - അല്ല, സത്യം.    കൂട്ടായ്മയിലെ ചില കൂടായ്മകൾ ചില കുന്നായ്മകൾക്കു കളമൊരുക്കും.   അതോടെ തീരും ഒന്നും ഒന്നും രണ്ടെന്ന കണക്ക്.   രണ്ടും രണ്ടും അഞ്ചെന്ന കണക്കിൽ കൂട്ടായ്മ പിളരും.

എക്കാലവും ഇങ്ങനെയൊക്കെത്തന്നെയായിരുന്നു എവിടെയും.   ആദ്യകാലത്തൊക്കെ പണം പ്രശ്നമായിരുന്നു മലയാളികൾക്ക്.   കാശ്, കുറി, ചിട്ടി, ചീട്ട് എന്നിവയൊക്കെയായിരുന്നു കൂട്ടുകൂടാൻ കാരണം.  പിന്നാമ്പുറത്ത് അല്ലറചില്ലറ ജാതിഭേദവും മതദ്വേഷവും ഇല്ലായിരുന്നു എന്നല്ല.   പിൽക്കാലത്ത് രാഷ്ട്രീയമായി പ്രധാന അജണ്ട; മതപ്രചരണവും തലമറച്ചെത്തിക്കാണും.   വഴിയെ  വർഗവെറിയും വന്നെത്തിയില്ലെങ്കിലേ അത്ഭുതമുള്ളൂ.   സമ്മതിച്ചാലുമില്ലെങ്കിലും, പലർക്കും ഗൂഢലക്ഷ്യമുണ്ടായിരുന്നു കൂട്ടംകൂടാനും കൂടിച്ചേരാനും കൂട്ടിച്ചേർക്കാനും കൂട്ടംകൂട്ടാനും.

എന്നാൽ  സ്വന്തം കഴിവുകൊണ്ടും സ്വ:പ്രയത്നംകൊണ്ടും മലയാളികൾ മറുനാട്ടിൽ പച്ചപിടിച്ചപ്പോൾ കാശ് കാര്യമായ പ്രശ്നമല്ലാതായി.   ആരംഭത്തിൽ ആദ്യാവേശവും സ്ഥാനമോഹവും ക്ഷിപ്രയശ:പ്രാപ്തിയും  പ്രൗഢിയും പ്രതാപവും ആയിരിക്കും ചാലകശക്തികൾ.   അചിരേണ കൂട്ടിയാൽ കൂടാത്തതു കൂട്ടുകൂടും.   താൻപോരിമയും നേതാവുചമയലും ജാതിപ്രേമവും ചട്ടമ്പിസ്വഭാവവും മാടമ്പി സംസ്ക്കാരവും കുടുംബധാർഷ്ട്ര്യവും വികാരാവേശവും കപടകാൽപ്പനികതയും അതിഭാവുകത്വവും അയ്യോ പാവേ‘-നാട്യവും കൃത്രിമസദാചാരവും രാഷ്ട്രീയലക്ഷ്യവും കച്ചവടക്കണ്ണുകളും സ്ഥാപിതതാല്പര്യങ്ങളും എല്ലാത്തിനുമുപരി   നെറികെട്ട പ്രവൃത്തികളും വിലകുറഞ്ഞ കലാസാംസ്ക്കാരികപരിപാടികളും കുളംകലക്കും.   കറി കൊഴുപ്പിക്കാൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരും ചലച്ചിത്രക്കാരും കച്ചവടക്കാരും.

അങ്ങനെ നല്ല ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ തുടങ്ങി  ചീത്തനിലയിലെത്തുന്നതായി കേരളസമാജങ്ങളുടെ നടപ്പുരീതി.   അതിനിടെ ഓണത്തിനിടയിലെ പൂട്ടുകച്ചവടമെന്നോ തീപിടിക്കുമ്പോൾ വാഴവെട്ടലെന്നോ കാറ്റുള്ളപ്പോൾ തൂറ്റുകയെന്നോ കലക്കവെള്ളത്തിൽ മീൻപിടിക്കുകയെന്നോ ഒക്കെ പറയാറുള്ളൊരുതരം പരിപാടിയുമുണ്ട്.   ഒറ്റ സമാജംമാത്രമുണ്ടായിരുന്നതു വിഭജിച്ച്  അമീബപോലെ എണ്ണം പെരുക്കുമ്പോൾ, കുറേപ്പേർ ചേർന്ന് പ്രദേശത്തൊരു സൂപ്പർ സമിതിയുണ്ടാക്കും.   ആ പ്രൊമോഷനും മതിയാകാതെ, അഖിലസംസ്ഥാനവും അഖിലഭാരതവും അന്താരാഷ്ട്രവും ആഗോളവുമെല്ലാമായി പിരമിഡുപോലെ   ഫെഡറേഷനുകളും അസോസിയേഷനുകളും ഒന്നിനുമേലൊന്നായി മുളപൊട്ടും.

സഹികെട്ടുപോകുമ്പോൾ പിന്നെ കുറെ ചെറുപ്പക്കാർ ഇടപെട്ട് അതൊക്കെയൊന്നു നേരെയാക്കിയെടുക്കാൻ മെനക്കെടും.   കലഹിച്ചു കലഹിച്ച് കടൽക്കിഴവന്മാർ ഒഴിഞ്ഞുപോകും.   അതും കുറെ കാലം നടക്കും, പിന്നെ നിൽക്കും, തടയും, വീഴും, വീഴ്ത്തും..... ചരിത്രം ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും.

അവതാരനാടകം അവിരാമം തുടരുന്നു, അരങ്ങുകൾ മാത്രം മാറുന്നൂ...” - പഴമ്പാട്ടുകൾ പാഴാകുന്നില്ല!

2017, മാർച്ച് 19, ഞായറാഴ്‌ച

അറിയേണ്ടവർ അറിയേണ്ടത്


വളരെ യാദൃച്ഛികമായാണ്‌ ഞാനദ്ദേഹത്തെ പരിചയപ്പെടുന്നത് - പ്രശസ്ത ചിത്രകലാനിരൂപകനും സൗന്ദര്യശാസ്ത്രജ്ഞനും അനുഷ്ഠാനകലാവിദഗ്ദ്ധനും നാടൻകലാപ്രേമിയും, സർവോപരി മലയാളത്തിലും ഇംഗ്ളീഷിലുമായി രണ്ടുഡസനോളം കലാസാഹിത്യഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ രചയിതാവുമായ ശ്രീ വിജയകുമാർ മേനോനെ.   ദൃശ്യകല ഏതായാലും അവിടെയുണ്ട് വിജയകുമാർ മേനോന്റെ ഒരു ആധികാരികപ്രബന്ധം.   അടിസ്ഥാനഗ്രന്ഥങ്ങളും മൗലികഗ്രന്ഥങ്ങളും ആധാരഗ്രന്ഥങ്ങളും അദ്ദേഹത്തിന്റെ വകയായേറെയുണ്ട്.   കേരളത്തിലെ നാട്ടറിവുകേന്ദ്രം തുടങ്ങി പല പ്രസാധനസ്ഥാപനങ്ങളും കേരള ലളിതകലാ അക്കാഡമിയും  സാഹിത്യ അക്കാഡമിയും അദ്ദേഹത്തെക്കൊണ്ട് പുസ്തകങ്ങളെഴുതിച്ചിട്ടുണ്ട്.   എഴുപതാണ്ടിനിടെ ഒരാൾക്കു  ചെയ്തുതീർക്കാവുന്നതിലധികം അദ്ദേഹത്തിന്റെ വകയായുണ്ട്.

ലോകചിത്രകലയും ഭാരതീയചിത്രകലയും അദ്ദേഹത്തിനു വഴങ്ങും.   കേരളത്തിന്റെ തനതു ദൃശ്യകലാപാരമ്പര്യവും ചരിത്രവും ഇത്രമാത്രം ആധികാരികമായി ക്രോഡീകരിച്ച മറ്റൊരാളെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞെന്നു വരില്ല.  ചിത്ര-ശിൽപ്പകലകളുമായി ഭാരതീയസൗന്ദര്യശാസ്ത്രത്തെ ബന്ധപ്പെടുത്തുന്നതിലാണ്‌ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മികവ്.

ആരോഗ്യപരമായ കാരണങ്ങളാൽ എഫ്.എ.സി.ടി.-യിലെ സാങ്കേതികോദ്യോഗത്തോടു വിടപറഞ്ഞ് മേനോനെത്തിയത് ദൃശ്യകലാപഠനത്തിലായിരുന്നു.   അന്നുതൊട്ടിന്നുവരെ സൗന്ദര്യശാസ്ത്രമേഖലയിലെ വലുതും ചെറുതുമായ പ്രവർത്തനങ്ങളെയെല്ലാം വളമിട്ടു സംപോഷിപ്പിക്കുന്നു ശ്രീ വിജയകുമാർ മേനോൻ.   കൃഷിക്കുമാത്രമല്ല, കലാസാംസ്ക്കാരികാദികൾക്കും വളക്കൂറുള്ള മണ്ണായിരുന്നല്ലോ എഫ്.എ.സി.ടി.-യും!

സംഗതി സൗന്ദര്യശാസ്ത്രമാണെങ്കിലും അറുബോറാണു കാര്യം എന്നാണല്ലോ നമ്മുടെ ഒന്നാംവിചാരം.   പൂവിന്റെ ഇതളെണ്ണുന്നതുപോലല്ലല്ലോ അതിന്റെ ഭംഗിയും പരിമളവുമെല്ലാം തിട്ടപ്പെടുത്തുന്നത്.   നിയതമായ ചട്ടക്കൂട്ടിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നതുമല്ല സൗന്ദര്യവ്യവസ്ഥകളൊന്നും.   കള്ളനാണയങ്ങൾക്കു കയറിപ്പറ്റാനും കണക്കിലധികം ഇടമുണ്ട് കലാസാഹിത്യവിചിന്തനവേദികളിൽ.   കരിക്കട്ടകൾക്കിടയ്ക്കു കനൽ കണ്ടെത്താൻ കഷ്ടമാണതുകൊണ്ട്.

സൗന്ദര്യശാസ്ത്രമെന്നുകേൾക്കുമ്പോൾ  സൗന്ദര്യത്തെ അറത്തുമുറിച്ച് അളന്നുകുറിക്കുകയാണെന്നൊക്കെ തോന്നും തുടക്കത്തിൽ.   എങ്കിലും കേവലാർഥത്തിൽ കടക്കുമ്പോൾ കലയുടെ സത്തയെ സത്തും സാർഥകവുമാക്കുന്നത് ലാവണ്യമാണ്‌.   ആ ലാവണ്യത്തെ സിദ്ധാന്തീകരിക്കുക എളുപ്പമല്ല.   അതിനു തുനിഞ്ഞവർ വിരളം.   വൈവിധ്യമൊന്നുകൊണ്ടുമാത്രം ഇന്ത്യൻ സൗന്ദര്യദർശനം പ്രത്യേകിച്ചും കടുപ്പമേറിയതാണ്‌.   അതിനെയാണ്‌ വിജയകുമാർ മേനോൻ ഇഴയിളക്കി പരിശോധിക്കുന്നത്.

അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങളിലേക്കു കടക്കാൻ ഞാനാളല്ല.   മേനോന്റെ രചനകളുടെ അകത്തളങ്ങൾ ഇനിയും ഞാൻ കാണാനിരിക്കുന്നതേയുള്ളൂ എന്ന മുൻകൂർ ജാമ്യത്തിലാണ്‌ ഞാനീക്കുറിക്കുന്നതെല്ലാം.

അദ്ദേഹത്തിന്റെ അറിവ് അറിവുള്ളവർക്കും അറിവില്ലാത്തവർക്കും ഒരുപോലെ പ്രയോജനപ്പെടുന്നു.   അറിയേണ്ടവർ അറിയേണ്ടത്, അറിയേണ്ടവർക്കറിയാൻ അദ്ദേഹമെഴുതുന്നു.   ആധുനികകലയുടെ ലാവണ്യതലങ്ങളാണെന്നുതോന്നുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇഷ്ടവിഷയം.   ചിത്രകലയുടെ കഥയും ചരിത്രവും രീതികളുമെല്ലാം കുട്ടികൾക്കായി അദ്ദേഹമൊരുക്കിയിട്ടുണ്ട്.   ലോകപശ്ചാത്തലത്തിൽ കലയുടെ സ്ഥലകാലപുരോഗതിയെ അദ്ദേഹം വരച്ചുകാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.   നമ്മുടെ കലാചരിത്രം വിവരിക്കുമ്പോൾ  ഭാരതീയലാവണ്യവിചാരവും കലാപാരസ്പര്യവും അദ്ദേഹം വെളിവാക്കുന്നുണ്ട്.   അദ്ദേഹത്തെപ്പോലെ കേരളത്തിന്റെ തനതു നാടൻദൃശ്യകലകളുടെ കുരുക്കഴിച്ചവരധികമില്ല.   കളമെഴുത്തിന്റെയും പൂരപ്പാട്ടിന്റെയും ഗുപ്തവിജ്ഞാനം താന്ത്രികസംസ്ക്കാരച്ചിട്ടയിലാണെന്നു കാട്ടിത്തരുന്നുണ്ടദ്ദേഹം.   അതോടൊപ്പം നവകലാപാരമ്പര്യത്തിലെ രാജാ രവിവർമയെക്കുറിച്ചും അദ്ദേഹം ഉപന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്.   കുറേക്കൂടി ആധുനികരിൽ അന്നത്തെ കെ. മാധവമേനോൻതൊട്ട് ഇന്നത്തെ കാനായി കുഞ്ഞിരാമൻവരെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പഠനത്തിനു പാത്രമായിട്ടുണ്ട്.

നാട്ടറിവുകളുടെ വക്താവുകൂടിയാണ്‌ വിജയൻമാഷ്.   ദൃശ്യാനുഭവം ആത്മാനുഭവമാക്കിമാറ്റുന്ന കളമെഴുത്തിന്റെയും പരി:സ്ഥിതിയുടെ മൂലപാഠങ്ങളുൾക്കൊള്ളുന്ന കാവുകളുടെയും മനുഷ്യസംസ്കൃതിയുടെ ഈറ്റില്ലങ്ങളായ പുഴകളുടെയും മനുഷ്യന്റെ നിലനിൽപ്പിന്റെതന്നെ ആധാരമായ കൃഷിയുടെയും കാര്യങ്ങൾ പിൻതലമുറയ്ക്കായി അദ്ദേഹം കുറിച്ചുവച്ചിരിക്കുന്നു.

ദൃശ്യകലയുടെ ജനപ്രിയപ്പതിപ്പാണല്ലോ നാടകങ്ങൾ.   നാലഞ്ചു വിദേശനാടകങ്ങളും വിജയകുമാർ മേനോൻ വിവർത്തനംചെയ്തു സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അക്കാഡമികപഠനങ്ങളാവുമ്പോൾ പതിവിൻപടി വടക്കുംകൂറും തെക്കുംഭാഗവും കിഴക്കേടവും പടിഞ്ഞാറ്റയുമെല്ലാം കടന്നുവരും.   ബുദ്ധിരാക്ഷസൻമാരും ലാവണപ്രഭുക്കളും ബുദ്ധിജീവികളും പരാന്നഭോജികളും നയിക്കുന്ന കൊമ്പുകോർക്കലും തലതല്ലലും മൂടുതാങ്ങലും കാലുവാരലും കുറവല്ല.   അതിനിടെ അപവാദങ്ങൾ മുളപ്പിക്കുന്ന അവസരവാദികളും കാണും.   വിജയൻമാഷെയും അവർ വെറുതെ വിട്ടിട്ടില്ല.   എന്നാലോ അതിനെല്ലാം, അവർക്കെല്ലാമുപരിയായി തന്റെ സൗന്ദര്യസാധനയ്ക്കു തടസ്സമാകുന്ന ഒന്നിലും പങ്കുചേരാതെ സന്ന്യാസതുല്യമായൊരു  സ്വസ്ഥജീവിതക്രമം വിജയകുമാർ മേനോനു സ്വന്തം.

അനുഷ്ഠാനകലകളിലെ ഭക്തിയെയും യുക്തിയെയും വേർതിരിച്ചറിഞ്ഞവർ അധികമില്ല.   ഭക്തികൂടുമ്പോൾ കണ്ണടയുന്നുഎന്നദ്ദേഹം പറയും.   പിന്നീടൊന്നും കാണാനാകില്ല.   യുക്തിയുള്ളേടത്തു ഭക്തിയും ചുരുങ്ങും.   ദൃശ്യകലകളുടെ മാസ്മരികതയും മനോഹാരിതയും യുക്തിയുടെ നിഴൽപ്പാടാകാം.   ഭക്തിയിലൂടെ യുക്തിയെ ദ്യോതിപ്പിക്കുന്നതുമാകാം.  മൈക്കലാഞ്ചെലോവും ഡാവിഞ്ചിയുമെല്ലാം സ്വരുക്കൂട്ടിയതരം ദുരൂഹതകൾ ഭാരതീയകലകളിലും സുലഭം.   പക്ഷെ അവയെ നിർധരിക്കാൻ തുനിഞ്ഞവർ വിരളം.

ഒരുചുമട് കലാചിന്തകളുമായാണ്‌ ഞാനും എന്റെ പത്നിയും വ്യാസഗിരിയിലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ താമസസ്ഥലത്തിന്റെ പടിയിറങ്ങിയത്.   ലാളിത്യമാണ്‌ ലാവണ്യമെങ്കിൽ അതാണ്‌ വിജയകുമാർ മേനോൻ.   ലാവണ്യത്തെ ഇത്രമാത്രം ലളിതമാക്കി അവതരിപ്പിക്കുന്നതും വിജയകുമാർ മേനോൻ മാത്രം.

(ചിത്രീകരണം: സനീഷ് ദിവാകരൻ, ഗോവ)



2017, മാർച്ച് 12, ഞായറാഴ്‌ച

സ്വയം


പരസ്യം ഒരു കലയാണ്‌; സ്വയം പരസ്യം പക്ഷെ കാപട്യമാണ്‌.   അവനവനെത്തന്നെ പൊക്കിക്കാട്ടുന്ന  പ്രവർത്തി അപഹാസ്യവുമാണ്‌.   ആധുനികകാലത്ത് സ്വയം പരസ്യം അനിവാര്യമാണെന്നു പറയും പലരും.   ആയിരിക്കും.   എന്നാൽ അപഹാസ്യതയ്ക്കൊരു കുറവില്ല താനും.   കാപട്യത്തിനും.

തന്നെ താൻ തന്നെ കാട്ടിയില്ലെങ്കിൽ ആരു കാണും എന്നാണു ചോദ്യം.   മറ്റാരു കാട്ടുമെന്നും.   ശരിയാണ്‌.   പക്ഷെ എല്ലാവരും തന്നെ കാണണം - അതു താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രീതിയിൽ - എന്ന മോഹമുദിക്കുമ്പോഴാണ്‌ മനസ്സിലെ കാപട്യം മറനീക്കി വരുന്നത്.   സ്വയം ആർക്കെങ്കിലും തന്നെപ്പറ്റി ചീത്ത അഭിപ്രായമുണ്ടാകുമോ?

ഇംഗ്ളീഷിൽ ബ്ലോട്ടഡ് ഈഗോഎന്നൊരു വാക്കുണ്ട്.   നമ്മുടെ അഹംഭാവവും അഹങ്കാരവും അഹംബോധവും, പിന്നെ അഹമ്മതിയും. ഒന്നിച്ചങ്ങിനെ ചീർത്തുവീർത്താലോ? - അതുതന്നെ അത്.   ഏകാധിപതികൾക്കും വിശ്വസുന്ദരികൾക്കും ഉദ്യോഗസ്ഥപ്രഭുക്കൾക്കും നാട്ടുപ്രമാണികൾക്കും രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തകർക്കും മാത്രം പറഞ്ഞുവച്ചിട്ടുള്ളതല്ല അത്.   കളിക്കാർക്കും അഭിനയക്കാർക്കും, എന്തിന്‌, കലാകാരന്മാർക്കും എഴുത്തുകാർക്കും ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കും വരെ ഒട്ടും കുറവല്ലത്.   താനെന്തോ ആണെന്നൊരു വിശ്വാസവും അതൊന്നു കൊട്ടിപ്പാടാനുള്ളൊരു അഭിനിവേശവും തെല്ലൊന്നുമല്ല അവർക്കാർക്കും.

അവാർഡുകൾ എങ്ങനെ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു എന്ന പിൻകഥകൾ പോട്ടെ; അതൊരെണ്ണം കിട്ടിയാൽപിന്നെ ആളങ്ങു വലുതായി.  സായൂജ്യമായി.   കൊട്ടിഘോഷമായി.  അടുത്തതിനുള്ള പടപ്പുറപ്പാടുമായി.   പറ്റുന്നിടത്തെല്ലാം സ്വീകരണം.   മാധ്യമങ്ങളിൽ മുഖാമുഖം.   എന്തിനുമൊരു നിരീക്ഷണം, നിലപാടുതറ.   ഭാവത്തിലോ രൂപത്തിലോ രണ്ടിലുമോ, നോക്കിലോ വാക്കിലോ പ്രവൃത്തിയിലോ എല്ലാത്തിലുമോ അസാരം അസ്വാഭാവികതകൂടിയായാൽ അസ്സലായി.   അല്പം വിവാദവും കൂടി മേമ്പൊടിക്കായാൽ ഗംഭീരമാവും.

എനിക്കു പരിചയമുള്ള മേഖലയിലെ കളിയാട്ടങ്ങളെപ്പറ്റിയാവാം അല്പം.   ശാസ്ത്രജ്ഞർ പൊതുവെ ബുദ്ധി കൂടിയവരാണെന്നാണല്ലോ.   അതുകൊണ്ട് അവരുടെ ചെയ്തികൾക്കും മൂർച്ചയും മൗലികതയും കൂടും.

പൊതുവെ ശാസ്ത്രഗവേഷണശാലകളിൽ പ്രായവും പരിചയവും പ്രാവീണ്യവും പ്രവൃത്തിയും പ്രകൃതിയും പ്രാദേശവും ഒന്നും നോക്കാതെ എല്ലാവരും തുല്യരാണെന്നാണു വയ്പ്പ്.   ഒരേപന്തിയിലിരിക്കും.   ഒന്നാംപേരുവിളിക്കും.   അന്യോന്യം വിമർശിക്കലും അത്യാവശ്യം സഹായിക്കലും സാമാന്യനിയമം.  

അതിനിടയ്ക്കായിരിക്കും ഒരു ചുള്ളനോ ചുള്ളത്തിയോ വിദേശവാസവും വിദ്യാഭ്യാസവുമെല്ലാം കഴിഞ്ഞു വരിക.   ആദ്യപടി അഭിനയം.  പിന്നെ അനുശീലം.   പിന്നെ അനുനയം.   പിന്നെ അനുതാപം.   പിന്നെ അഹങ്കാരം.   പിന്നെ അട്ടിമറി.   കയ്യിടാത്ത കാര്യമുണ്ടാകില്ല.   കേറിനിരങ്ങാത്ത വേദിയുണ്ടാകില്ല.   അഭിപ്രായമില്ലാത്ത അരങ്ങുണ്ടാകില്ല.   പൊങ്ങച്ചമില്ലാത്ത പരിപാടി ഉണ്ടാകില്ല.

അതിനിടയ്ക്കൊരു അവാർഡുകൂടി തരമാക്കിയാൽ കേമമാവും.   അവാർഡഭിഷിക്തൻ ഒറ്റ രാത്രികൊണ്ട് ഗവേഷണസ്ഥാപനത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഭാവിപരിപാടിയുടെ മുഴുവൻ-സമയ സൂത്രധാരനായി മാറിയേക്കും.    ഓഫീസ്-വണ്ടികളുടെ ചുമതലക്കാരനായും ഓഫീസ്-ജീവനക്കാരുടെ രക്ഷിതാവായും സ്ഥാവരജംഗമവസ്തുക്കളുടെ കണക്കെടുപ്പുകാരനായുമെല്ലാം വാഴിക്കപ്പെടും.   സ്ഥലത്തെ ബുദ്ധിജീവിക്കൂട്ടായ്മയിലും ജാതി-മത-ഭാഷാ-സമുദായസംഘടനകളുടെ സമ്മേളനങ്ങളിലും വാഴ്ത്തപ്പെടും.   അവരുടെ പുരസ്ക്കാരങ്ങളും ഏറ്റുവാങ്ങും.   സമ്മാനദാനച്ചടങ്ങുകളിൽ മുഖ്യാതിഥിയാകും.    പിന്നെ കുറെ പാർട്ടിരാഷ്ട്രീയബന്ധങ്ങൾകൂടിയായാൽ പിടിച്ചാൽ കിട്ടില്ല.    അതില്ലെങ്കിലും കഷ്ടി കഴിച്ചുകൂട്ടാം; വിദേശബന്ധത്തിൽ വിമാനം കയറാം.   പറന്നു പറന്നു പറന്നു ചെന്ന്, അവിടെയും കൂടുകൂട്ടാം.

തന്നെ പൊക്കിക്കാട്ടാനുള്ള ഒരു നിമിഷവും പാഴാക്കുകയില്ല ഇത്തരക്കാർ.   ഒരു റിപ്പോർട്ടായാലും ലേഖനമായാലും പ്രബന്ധമായാലും തന്റെ പേരാദ്യം.   തന്റെപേരില്ലാത്തതെല്ലാം ചവറ്‌.   താനും തന്റെ ആൾക്കാരും മാത്രം പ്രഗത്ഭർബാക്കിയെല്ലാവരും വെറും അശു.   അവർക്ക് അവർ മാത്രം വളർന്നാൽ പോര; മറ്റുള്ളവർ തളർന്നാലേ  ആശ്വാസമാകൂ, ശ്വാസം നേരെ വീഴൂ.   ചില മരങ്ങളുണ്ടല്ലോ, ചുറ്റും ഒന്നിനെയും വളരാൻ അനുവദിക്കാത്തവ.   അവയെപ്പോലെയുള്ള അന്തകൻമാരാണവർ.

വലിയ ഗവേഷണപ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ പ്രബന്ധം സ്വീകരിക്കുന്നതിനുമുൻപ്, അതതുമേഖലയിൽ പണിയെടുത്തു പരിജ്ഞാനമുള്ളവരെക്കൊണ്ട്  കൺകെട്ടുരീതിയിൽ പരിശോധിപ്പിക്കാറുണ്ട്.   ആരുടെ ലേഖനമെന്നതും ആർക്കാണയച്ചതെന്നതും ഗോപ്യമാക്കിവയ്ക്കും.   ഗവേഷകർക്കിടയിലെ കിടമത്സരവും കുതികാൽവെട്ടും ശീതസമരവും ഉഷ്ണപ്പാച്ചിലും ഒഴിവാക്കി കഴിയുന്നതും വസ്തുനിഷ്ഠമായി ഗവേഷണപ്രബന്ധം വിലയിരുത്തപ്പെടാനാണിത്.   എന്നിട്ടും പരിശോധനയിൽ ആളെ പിടികിട്ടും.   ഈവക സ്വയംപൊക്കികൾ പ്രബന്ധത്തിനടിയിലെ ആധാരസൂചികയിൽ തങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങളാവും ഏറ്റവും കൂടുതൽ നിരത്തിവച്ചിട്ടുണ്ടാവുക.   പിന്നെ സ്വന്തംആളുകളുടെ.   ഒരേ സ്ഥാപനത്തിൽ ഗവേഷിക്കുന്ന ചില വിദ്വാൻമാരും വിദുഷികളും ഇണയുടെ പേരുകൂടി പ്രബന്ധങ്ങളിൽ ചേർത്ത് സ്വയംപ്രചരണം ഇരട്ടിപ്പിക്കാറുമുണ്ട് - ഇരുവരുടെയും ആധാരഗ്രന്ഥസൂചികയിൽ ഇരുവരുടെയും പേരുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കപ്പെടുമല്ലോ.   അതിവേഗം ബഹുദൂരം പോകാനുള്ള കുറുക്കുവഴി.

ഇത്തരത്തിലെല്ലാമുള്ള ഒരുത്തന്റെ പ്രബന്ധം പരിശോധിക്കാൻ എന്റെതന്നെ കയ്യിൽ കിട്ടി ഒരിക്കലെനിക്ക്.   പഴയതും അതുവരെയുള്ളതുമായ ഗവേഷണഫലങ്ങളുടെ ഒരു സംക്ഷേപം കൊടുക്കുന്നത് പ്രബന്ധങ്ങളിൽ അനിവാര്യമാണല്ലോ.   എന്നാൽ ആ മനുഷ്യൻ ശാസ്ത്രഗവേഷണത്തിൽ ഭൂജാതനാകുന്നതിനുമുൻപ് ആ മേഖലയിൽ ഒന്നുംതന്നെ നടന്നിട്ടില്ലെന്ന പ്രസ്താവന കണ്ട് ഞാൻ മരിച്ചുവീണു.   തനിക്കറിവില്ലാത്ത കാര്യങ്ങളില്ലെന്നും ഉണ്ടെങ്കിൽ അവയെ തമസ്ക്കരിക്കണമെന്നുമാണ്‌ അവരുടെ ഗവേഷണരീതി.

അവർ വെറും പ്രാഞ്ചിയേട്ടൻമാരല്ല; ആനറാഞ്ചികളാണ്‌.





2017, മാർച്ച് 8, ബുധനാഴ്‌ച

പപ്പടവും മൂല്യവർധനയും

പപ്പടം ഒരു പാവമാണ്‌.   ചെണ്ടയേക്കാൾ കഷ്ടം.   ജനിച്ചന്നേതൊട്ട് പീഡനമാണ്‌ ജീവിതം മുഴുവൻ.   പൊടിച്ചു കുഴച്ച് അരച്ച് ഉരുട്ടി പരത്തി  ഉണക്കി ചുട്ട് കാച്ചി വറത്ത്, പിന്നെയും പൊട്ടിച്ച് പൊടിച്ച് കുഴച്ച് ചവച്ച് മിഴുങ്ങി...ഹൗ, എന്തൊരു ജീവിതം!

പപ്പടത്തിനു പേർ പലതാണ്‌ - പപ്പടം, പർപ്പടം, പർപ്പടകം, പപ്പഡ്, പാപ്പഡ്, അപ്പോളു, ഹപ്പോളൂ, അപ്പളാം, പപ്പഡാം, ഹപ്പള, പാപ്ഡി, പപ്പർഡെ, പപ്പർഡോം  എന്നിങ്ങനെ.   പപ്പടമില്ലാത്തൊരു സദ്യ മലയാളിക്കാവില്ല.   ഇംഗ്ലീഷുഭാഷയും പപ്പടത്തെ പപ്പടമായിത്തന്നെ സ്വീകരിച്ചു കഴിഞ്ഞു.

ചൊല്ലും പഴഞ്ചൊല്ലും പ്രിയവും പ്രയോഗവുമായി, മലയാളംപോലെ കേരളത്തിന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായൊരു സ്വത്താണ്‌ പപ്പടം.   ഞെട്ടില്ലാ വട്ടയിലഎന്ന കടംകഥയിൽ തുടങ്ങി ഇടിച്ചു പപ്പടമാക്കുംഎന്ന പ്രയോഗം വരെ മലയാളത്തിലുണ്ടല്ലോ.   മലയാളവുമായി ഇത്രമാത്രം ഇഴചേർന്ന പപ്പടം മലയാളിയേ അല്ലത്രെ.   തമിഴാളത്തുനിന്നാണെന്നൊരു പക്ഷം.   മഹാരാഷ്ട്രത്തുനിന്നാണെന്നു വേറൊരു പക്ഷം.   രാജസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ വരണ്ട വടക്കൻപ്രദേശത്തുനിന്നാണെന്നു മറ്റൊരുപക്ഷം.   കേരളത്തിലിത് പ്രചാരത്തിലാക്കിയത് അയൽദേശത്തുനിന്നുവന്ന പാണ്ടികളോ ദൂരദേശത്തുനിന്നുവന്ന കൊങ്കണികളോ എന്ന കാര്യത്തിലും ഉറപ്പില്ല.

കേരളത്തിൽ പ്രധാനമായും രണ്ടുതരത്തിലാണു പപ്പടം.   കാര്യമായ അധികച്ചേരുവകളൊന്നുമില്ലാത്ത, എങ്കിലോ എണ്ണയിൽ കാച്ചുമ്പോൾ പൊള്ളിപ്പൊന്തുന്ന പണ്ടാരപ്പപ്പടംഎന്നതും, എരിവും എണ്ണമയവും കൂടിയ കൊങ്കണിപ്പപ്പടംഎന്നതും.   കാലക്രമേണ, കേരളത്തനിമയായി ഗുരുവായൂർ-പപ്പടംഎന്നൊരു ബ്രാന്റുതന്നെ നമ്മൾ തട്ടിക്കൂട്ടിയെടുത്തു.   എന്നാലോ ഗുരുവായൂർപപ്പടം ഗോവയിൽനിന്നെത്തിയ കുഡുംബി സമുദായത്തിന്റെ സംഭാവനയാണുപോലും.  പക്ഷെ ഗുരുവായൂരിലെ പപ്പടത്തേക്കാൾ വൈശിഷ്ട്യം എറണാകുളം-തൃപ്പൂണിത്തുറഭാഗത്തെ പണ്ടാപ്പപ്പടത്തിനാണെന്ന് പപ്പടപ്രിയനായ ഞാൻ പറയും.

വലിയപപ്പടം, ചെറിയ പപ്പടം, കുട്ടിപ്പപ്പടം എന്നിങ്ങനെ വലിപ്പമനുസരിച്ച്.   പല ആകൃതിയിൽ മുറിച്ചെടുക്കുന്ന പൂപ്പപ്പടംതമിഴാളത്തുണ്ടത്രെ.   അപ്പളാംഎന്നവർ വിളിക്കുന്ന അവരുടെ പപ്പടം എണ്ണയിൽ വറുത്താൽ പൊള്ളിപ്പൊങ്ങില്ല; പകരം പരന്നു വലുതാവും.   തീയിൽ ചുടാൻ കൊള്ളില്ലത്.   കൊങ്ങിണിപ്പപ്പടം ചൂടായ എണ്ണയിലിട്ടാൽ പൊള്ളുകയുമില്ല, പരക്കുകയുമില്ല; ചുവന്നു തുടുക്കും.   തീയിൽ ചുടാനും കൊള്ളാം.   പഞ്ചാബിപ്പപ്പടമാകട്ടെ, ചുട്ടെടുക്കാനാണു നല്ലത്.   കേരളപ്പപ്പടമാണ്‌ ചുടാനും കാച്ചാനും തോരനാക്കാനും പലഹാരമാക്കാനുമെല്ലാം ഒരുപോലെ ഉത്തമം.   പ്രാഥമികമായി ഉഴുന്നുപൊടിയും പപ്പടക്കാരവും ഉപ്പും അല്പം എണ്ണയും, പരത്താൻമാത്രം അരിപ്പൊടിയും ഉപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന വെറും പപ്പടത്തിന്‌  മുളകുപപ്പടം, കുരുമുളകു പപ്പടം, ജീരകപ്പപ്പടം, വെളുത്തുള്ളിപ്പപ്പടം, മസാലപ്പപ്പടം എന്നിങ്ങനെയെല്ലാം പലഭാഷ്യങ്ങളുണ്ടായി.

അവ കൂടാതെ അരിപ്പപ്പടം, കൊള്ളിപ്പപ്പടം, ചക്കപ്പപ്പടം, ജവ്വരിപ്പപ്പടം തുടങ്ങി പലതും വന്നു.   ഇന്നിപ്പോൾ വാഴയ്ക്കപ്പപ്പടം, പാവയ്ക്കപ്പപ്പടം, മധുരക്കിഴങ്ങുപപ്പടം എന്നിവയൊക്കെ കാണാം.   വടക്കൻമാരുടെ മസാലപ്പപ്പടം ഒരു ഊണിനു സമം.    കാന്താരിമുളകുപയോഗിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന തർവോത്തി’-പപ്പടം ഗോവയിലെ പ്രത്യേകതയാണ്‌.   തൊട്ടാൽ പൊള്ളും വിരൽ; തിന്നാൽ കത്തും വയർ.

വരൾച്ചയും വറുതിയും കൂടുതലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പഞ്ഞകാലത്തുപയോഗിക്കാൻ വേണ്ടി ഉരുത്തിരിഞ്ഞതാകാം ഉണക്കുസാധനങ്ങൾ   കൊണ്ടാട്ടം (കറുവടാം), വടാം, വറ്റൽ (മുളക്, ചുണ്ടയ്ക്ക, ചിമിട്ടിക്ക, മന്തങ്കാളി)  എന്നിങ്ങനെയുള്ള പലതരം തമിഴ്നാടൻവിഭവങ്ങൾ നമുക്കുണ്ടിന്ന്.

പപ്പടം കിട്ടാത്ത സ്ഥലമില്ല ഇന്ത്യയിൽ.   രുചിയും ഭാരവും ഭാവവും മാറുമെന്നുമാത്രം.   വടക്ക് ചുടൽ; തെക്ക് പൊരിക്കൽ/കാച്ചൽ/വറുക്കൽ; നടുക്ക് രണ്ടും.   ഇതാണ്‌ പപ്പടത്തിന്റെ ദേശീയവൈവിധ്യം.

പപ്പടത്തിനുള്ള പിട്ടുണ്ടാക്കലാണ്‌ പ്രധാനം.   പ്രധാനചേരുവയായ ധാന്യത്തിന്റെ പൊടി ഉപ്പും കാരവും എണ്ണയും പാകത്തിനു വെള്ളവും ചേർത്തു ചതച്ചരച്ച് അതിലെ മാംസ്യത്തിന്റെ നാരിന്റെ പാളികൾനീട്ടി പരുവത്തിലാക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ്‌ പിട്ടിടി.   പിട്ടിന്റെ കഷ്ണം പൊട്ടിച്ചെടുത്ത് കൈകൊണ്ടുരുട്ടി, പരത്തിയാണ്‌ പപ്പടമുണ്ടാക്കുന്നത്.   പിന്നീടത് വെയിലത്തിട്ടുണക്കണം.   അത്യധ്വാനവും കൈവിരുതും ആവശ്യമുള്ള ഒരു ജോലിയാണിത്.    പിട്ടിടിക്കാനും പപ്പടം പരത്താനും പപ്പടം ഉണക്കാനുമെല്ലാം യന്ത്രങ്ങളായി.   പക്ഷെ കൈകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന പപ്പടത്തിന്റെ രുചിയും മൃദുത്വവും യന്ത്രപ്പപ്പടത്തിനായിട്ടില്ല.   കാരണം പപ്പടക്കൂട്ടിലെ മാംസ്യത്തിന്റെ ഇഴയടുപ്പം അതിപ്രധാനമാണ്‌; അതു യന്ത്രത്തിനുണ്ടാക്കാൻ കുറെ വിഷമമാണ്‌.   യന്ത്രംകൊണ്ടുണ്ടാക്കുന്ന ചപ്പാത്തിക്കും ഇത്തരം ദൂഷ്യങ്ങളുണ്ട്.   യന്ത്രസഹായത്താലുണ്ടാക്കുന്ന പപ്പടത്തിന്റെ ആകെയുള്ള ഗുണങ്ങൾ കാണാനുള്ള സൗന്ദര്യവും അതികാലം സൂക്ഷിക്കാനുള്ള സൗകര്യവുമാണ്‌.

മഹാരാഷ്ട്രത്തിലാണ്‌ മഹിളാ ഗൃഹ ഉദ്യോഗ്എന്ന പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി പപ്പടനിർമാണം സഹകരണാടിസ്ഥാനത്തിൽ തുടങ്ങിവച്ചത്.   അതൊരു വൻവിജയമായി.   ലിജ്ജത്ത്പപ്പടം ഒരു അടുക്കളക്കൂട്ടായി മാറി.   എന്തോ ചില കച്ചവടക്കളികളാൽ ഇന്നത് ഗുണത്തിലും വിലയിലും പിൻതള്ളപ്പെട്ട് അടുക്കളപ്പുറത്തുമായി.

കേരളത്തിൽ പപ്പടവ്യവസായം വെറും വ്യക്ത്യധിഷ്ഠിതമായിരുന്നു എക്കാലവും.   യന്ത്രവത്കരണവും പതുക്കെ ആയിരുന്നു.   എന്നാൽ   ലിജ്ജത്തിനും മുൻപേ പപ്പടത്തിനു മൂല്യവർധന നടന്നത് കേരളത്തിലാണ്‌ - പപ്പടവടയുടെ രൂപത്തിൽ.   അരിപ്പൊടിയിൽ മുളകുപൊടിയും ഉപ്പും എള്ളും കായവും ചിലപ്പോൾ ജീരകവും ചേർത്ത്, ഉണക്കപ്പപ്പടം അതിൽമുക്കി എണ്ണയിൽ പൊരിച്ചെടുത്ത് പപ്പടത്തിന്റെ മൂല്യം പതിൻമടങ്ങാക്കുന്ന പരിപാടി കേരളത്തിന്റെ സ്വന്തം.   അതിസുന്ദരമായ ഒരു മൂല്യവർദ്ധിത-ഉത്പാദനപ്രക്രിയ ആയി ഞാനിതിനെ അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്.


ഒരുമാതിരിപ്പെട്ട ഓട്ടകളെല്ലാം അടയ്ക്കാൻ നല്ലൊരു പപ്പടം വെള്ളത്തിൽ നനച്ചുകുതിർത്ത് നന്നായൊന്നൊട്ടിച്ചാൽ മതി.   അതും വേറൊരു വിദ്യ.   പണ്ടത്തെ അംബാസ്സഡർകാറുകളുടെയും വില്ലീസ്ജീപ്പുകളുടെയും എഞ്ചിൻ-ഭാഗങ്ങളിലെ ലീക്കുകൾക്ക് ഞങ്ങളിങ്ങനെ തടയിട്ടിട്ടുണ്ട്, പലതവണ!

2017, ഫെബ്രുവരി 27, തിങ്കളാഴ്‌ച

തേങ്ങാക്കുല!

വല്ലവനും വല്ലതും പറഞ്ഞുവച്ചാൽ പുച്ഛിച്ചുതള്ളാൻ പണ്ടത്തെ ഒരു പ്രയോഗമായിരുന്നു, ‘തേങ്ങാക്കുല!’ അതുപോലെ, കാര്യസിദ്ധിക്കൊന്നുമില്ലാത്തതിനെ ‘തെങ്ങിന്റെ മൂട്’ എന്നും എഴുതിത്തള്ളും. ‘മോങ്ങാനിരുന്ന നായുടെ തലയിൽ തേങ്ങ വീണതുപോലെ’ എന്നുമുണ്ടു പരിഹാസം. കേരം വിളയും കേരളനാട്ടിൽ, ‘തെങ്ങു ചതിക്കില്ല’ എന്നും പറഞ്ഞുവരുന്നു.
കൽപവൃക്ഷമാണത്രേ തെങ്ങ്. ഐശ്വര്യത്തിന്റെ പ്രതീകവും. അടിമുതൽ മുടിവരെ അക്ഷരാർഥത്തിൽ തന്നെ ഉപയോഗയോഗ്യമാണ്‌ തെങ്ങ്. ഏതാനും തെങ്ങുണ്ടെങ്കിൽ ഒരുമാതിരിയൊക്കെ ജീവിച്ചുപോകാമായിരുന്നു. അതൊരു കാലം. തെങ്ങുകൃഷിയും തെങ്ങുകയറ്റവും കൊപ്രവെട്ടലും എണ്ണയാട്ടലുമെല്ലാം ഒരു ആവശ്യവും ആചാരവും അനുഷ്ഠാനവും കലയും കർത്തവ്യവുമായിരുന്നൊരു കാലം.
കാൽപനികതയും ഗാംഭീര്യവും പ്രായോഗികതയും ഒന്നിച്ചുകാണാം കല്പതരുവിൽ. പശുവിന്റെ ശാന്തതപോലെ, നിലാവിന്റെ ശാലീനതപോലെ, സന്ധ്യയുടെ ചാരുതപോലെ, പൂവിതളിന്റെ സ്നിഗ്ദ്ധതപോലെ, പിഞ്ചുകുഞ്ഞിന്റെ പുഞ്ചിരിപോലെ അധികമായെന്നാരും പറയില്ല തെങ്ങിനെപ്പറ്റിയെന്തും. ‘കുട്ടിക്കളി’തൊട്ട് ‘കുലമുറിക്കുറ്റം’വരെ തെങ്ങിന്റെ കൺവട്ടത്തു നടന്നു. അതിലൊന്നും ആടിവീഴാതെ, ഔന്നത്യത്തിലും അടിമണ്ണിളകാതെ ആജീവനാന്തം അന്യർക്കുവേണ്ടി അർപ്പിക്കപ്പെട്ടതാണ്‌ ആ വൃക്ഷജീവിതം.
ഇത്രമാത്രം ഭാഗങ്ങളും അവയ്ക്കോരോ പേരും അവയ്ക്കോരോ ഉപയോഗവുമുള്ള മറ്റൊരു മരം നമുക്കില്ല. അടിയിൽ വേര്‌, അതിൽതന്നെ തായ് വേരും ചെറുവേരുകളും. പിന്നെ തടി. തലയിൽ മടൽ. മടലിൽ ഓല. ഓലയിൽ ഈർക്കിൽ. മണ്ടയിൽ കുരുത്തോല, ചൊട്ട, പൂക്കുല, കോഞ്ഞാട്ട (കുലഞ്ഞാട്ട), മച്ചിങ്ങ (കൊച്ചങ്ങ/മന്നങ്ങ/വെള്ളയ്ക്ക), കൊതുമ്പ് (പൊതുമ്പ്), തേങ്ങ. തേങ്ങക്കു തൊണ്ട്, ചകിരി, ചിരട്ട, കണ്ണ്‌, കാമ്പ്, വെള്ളം.
വേരു കത്തിക്കാം. തടി മരപ്പണിക്ക് - പാലം, കടവ്, പുളിമുട്ട്, കുറ്റി, പലക, കഴുക്കോൽ, അഴി, കട്ടിൽ, എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം. മടലും കൊതുമ്പും കോഞ്ഞാട്ടയും ഓലയും കത്തിക്കാൻ. കവിളമടലിൽനിന്ന് വഴുക വെട്ടിയെടുക്കും. പട്ട ആനയ്ക്കാഹാരം. ഓല മെടഞ്ഞാൽ മറയായി. ഓലപ്പീപ്പിയുണ്ടാക്കാം, ഓലപ്പാമ്പുണ്ടാക്കാം, ഓലക്കണ്ണടയുണ്ടാക്കാം, ഓലത്തൊപ്പിയുണ്ടാക്കാം, ഓലക്കാറ്റാടിയുണ്ടാക്കാം, ഓലപ്പായുണ്ടാക്കാം, ഓലപ്പടക്കമുണ്ടാക്കാം. ഈർക്കിൽ ചൂലിന്‌, ചൂണ്ടയ്ക്ക്, ചുട്ട അടിക്ക്; കുത്തുകമ്പിയാക്കാം; കഞ്ഞിക്കു പ്ളാവില നെയ്യാം; നാക്കുവടിക്കാം. തെങ്ങിൻകൂമ്പിൽ കള്ളുവെട്ടാം, നീരയൂറ്റാം. പൂക്കുല ഐശ്വര്യത്തിന്‌ നിറപറയിൽ കുത്തിനിർത്താം, ആരോഗ്യത്തിനു മരുന്നാക്കാം. കുരുത്തോല അലങ്കാരത്തിനും ആരാധനയ്ക്കും. മച്ചിങ്ങ കൊണ്ടെറിയാം, പന്തുകളിക്കാം, ഒരെണ്ണം ഈർക്കിലിൽ കൊരുത്ത് വാണമുണ്ടാക്കാം, രണ്ടെണ്ണം ചേർത്ത് വണ്ടിയുണ്ടാക്കാം, ഒരുപാടെണ്ണം ചേർത്ത് തേരുണ്ടാക്കാം.
തേങ്ങയാണു പരമപ്രധാനം. ‘ശ്രീഫല’മെന്നേ പറയൂ പ്രാചീനർ. തൊണ്ടു കത്തിക്കാം, തൊണ്ടു ചീയിച്ച് ചകിരിയുണ്ടാക്കാം, ചകിരി പിരിച്ച് കയറുണ്ടാക്കാം. ചകിരിച്ചോറ്‌ വളമാണ്‌. ചിരട്ട കത്തിക്കാൻ, കരിയുണ്ടാക്കാൻ, കയിലുണ്ടാക്കാൻ, കലാവസ്തുക്കളുണ്ടാക്കാൻ. കാമ്പ് കറിക്ക്, കൊപ്രയ്ക്ക്, എണ്ണയ്ക്ക്. വെള്ളം, കുടിക്കാൻ; മരുന്നിനും മന്ത്രത്തിനും. തേങ്ങക്കകത്ത് ചിലപ്പോൾ ‘പൊങ്ങ്’ കാണും. കൂട്ടികൾ അതു തിന്നാൻ കടിപിടികൂടും; മുതിർന്നവരും. കൊട്ടത്തേങ്ങയും കുരുട്ടുതേങ്ങയും വാട്ടത്തേങ്ങയും പൊട്ടത്തേങ്ങപോലും വെറുതെ കളയില്ല കേരളീയർ.
തെങ്ങ് നാടനാണെന്നും അല്ല വിദേശിയാണെന്നും പക്ഷമുണ്ട്. നല്ല നീർവാർച്ചയും സൂര്യപ്രകാശവും മിതോഷ്ണവുമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലാണ്‌ കേരസമൃദ്ധി കാണുന്നത്. സത്യം പറഞ്ഞാൽ കേരളത്തോടൊപ്പമോ അതിലധികമോ തെങ്ങുള്ള പ്രദേശങ്ങളുമുണ്ട്. ഗോവയിലും ലക്ഷദ്വീപിലും തെങ്ങു തിങ്ങിനിൽക്കുന്നു. കരീബിയൻരാജ്യങ്ങളിൽ തെങ്ങിൽ കയറി തേങ്ങയിടാൻ കഴിയാത്തവിധമാണ്‌ വൃക്ഷനിബിഡത. ഇന്ത്യാസമുദ്രത്തിലും ശാന്തസമുദ്രത്തിലുമുള്ള ദ്വീപരാജ്യങ്ങളിലുണ്ട് കേരസമൃദ്ധി. കേരളത്തിൽ വൈക്കത്തിനടുത്ത് ഇരട്ടത്തെങ്ങും ഇന്ത്യാസമുദ്രത്തിലെ മൗറീഷ്യസിൽ ഇരട്ടത്തേങ്ങയും കണ്ടിട്ടുണ്ടു ഞാൻ. ചെന്തെങ്ങും കിളിരം കുറഞ്ഞ തെങ്ങും നമുക്കു പരിചിതമാണ്‌.
തെങ്ങുകയറ്റം ഒരു കലയാണ്‌; കൊപ്രവെട്ട് ഒരു കൈവേലയും. ഇക്കാലത്ത് തേങ്ങയിടാൻ ആളില്ലത്രെ. എന്നാൽ യന്ത്രങ്ങളായി, ചവിട്ടിക്കേറ്റാവുന്നതും എഞ്ചിൻ വച്ചതും. തേങ്ങപൊതിക്കാനും കൊപ്രവെട്ടാനും കൊപ്രയുണക്കാനും കൊപ്രയാട്ടാനുമെല്ലാം യന്ത്രങ്ങളായി. തേങ്ങയേവേണ്ടാത്ത വെളിച്ചെണ്ണയുമായി വിപണിയിൽ!
എന്നെ ആശ്ചര്യപ്പെടുത്തിയ രണ്ടുകാര്യങ്ങളുണ്ട്. ഒന്ന്, എത്ര വളർന്ന തെങ്ങാണെങ്കിലും, ചാലുകീറി വടംകെട്ടി കുത്തനെ നിരക്കിനീക്കി സ്ഥലംമാറ്റിനടുന്ന ഭീകരൻ പണി. ഇന്നാരും അതുചെയ്തുകാണുന്നില്ല; അസൗകര്യമെങ്കിൽ തെങ്ങിനെയങ്ങോട്ട് വെട്ടിക്കളയുന്നേയുള്ളൂ. പണ്ടങ്ങിനെയായിരുന്നില്ല. ഒറ്റ തെങ്ങിനെയും നശിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല. മാറ്റിനട്ട തെങ്ങ് രണ്ടുമൂന്നുവർഷം കായ്ഫലം തരില്ലെന്നും പഴമക്കാർക്കറിയാമായിരുന്നു. എന്നിട്ടുമവർ തെങ്ങിനെ നശിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല.
രണ്ടാമത്തേത് ലക്ഷദ്വീപിലെ ഒരു കേരകർഷകന്റെ അനുഭവമാണ്‌. വേനലടുക്കുമ്പോൾ തെങ്ങിനു വെള്ളം നനയ്ക്കുക ഉൾനാടൻസമ്പ്രദായമാണല്ലോ. കടൽത്തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ അതു പതിവില്ല. ആ മനുഷ്യൻ ജലക്ഷാമമുള്ള തെക്കൻതമിഴ്നാട്ടിൽ കേരകൃഷി തുടങ്ങിയപ്പോൾ ഒരു വിദ്യ പ്രയോഗിച്ചത്രേ. അധികമൊന്നും നനയ്ക്കാതെ, തെങ്ങിനെയങ്ങു പരുവപ്പെടുത്തിയെടുക്കുക. കുറെ കഴിയുമ്പോൾ തെങ്ങുകൾ താനെ തീരെ കുറഞ്ഞവെള്ളത്തിൽ വളർന്നു വലുതായി കായ്ക്കാൻ പ്രാപ്തമാകുമത്രേ.
ഏറ്റവും ഉയരംകൂടിയ വൃക്ഷമാണ്‌ തെങ്ങ്. അതിജീവനത്തിന്റെ അവസാനവാക്കാണ്‌ തെങ്ങ്. ഞെളിഞ്ഞും പിരിഞ്ഞും തിരിഞ്ഞും തൂങ്ങിയുമെല്ലാം സന്തുലിതാവസ്ഥ കൈവരിക്കാനുള്ള മിടുക്ക് അപാരമാണ്‌ തെങ്ങിന്‌. വെളിച്ചത്തിനുവേണ്ടിയും കാറ്റിനെതിരെയും തടിയെ സജ്ജമാക്കി ആർക്കുമൊരു അസൗകര്യവുമുണ്ടാക്കാതെ കുലച്ചു കായ് തരുന്ന മറ്റൊരു വൃക്ഷം കാണാൻ വിഷമമാണ്‌.
മനുഷ്യർക്കുമാത്രമല്ല മറ്റു പക്ഷിമൃഗാദികൾക്കും പ്രയോജനകരമാണ്‌ തെങ്ങ്. തുരപ്പനും മരംകൊത്തിയും ഉപ്പനും വാവലും ചെള്ളും വണ്ടും പുഴുവും കൂണും തെങ്ങിന്റെ ആവശ്യക്കാരാണ്‌. കിളികൾക്കുപോലും കൂടുകൂട്ടാൻ തെങ്ങോലത്തലപ്പുകൾ വേണം.
എന്നിട്ടുമെന്തേ ഗോവയിലെ സർക്കാർ തെങ്ങിനെ സംരക്ഷിതവർഗത്തിൽനിന്നു പറിച്ചുമാറ്റി? വാണിജ്യക്കുത്തകകൾ കച്ചവടാവശ്യങ്ങൾക്ക് ഭൂമി കയ്യേറിയപ്പോൾ കേരവൃക്ഷം തടസ്സമായിപോൽ. അവയെ പരക്കെ കൂട്ടത്തോടെ മുറിച്ചുമാറ്റാൻ വകുപ്പുണ്ടായിരുന്നില്ല ഗോവയിൽ. ഏതു വൃക്ഷം മുറിക്കണമെങ്കിലും വനംവകുപ്പിന്റെ അനുവാദം വേണമായിരുന്നു ഗോവയിലന്നോളം. അതു മറികടക്കാൻ തെങ്ങിനെ, വെട്ടിക്കളയാൻ അനുവാദമാവശ്യമില്ലാത്ത പുല്ലുവർഗത്തിലുൾപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തു നമ്മുടെ സംശുദ്ധരാഷ്ട്രീയക്കാർ.
“കൂട്ടിനിളംകിളി താമരപ്പൈങ്കിളി താനിരുന്നാടുന്ന പൊന്നോല” എന്നതൊക്കെ അവർക്ക് ‘തേങ്ങാക്കുല’, അല്ലെങ്കിൽ ‘തെങ്ങിന്റെ മൂട്’!

2017, ഫെബ്രുവരി 12, ഞായറാഴ്‌ച

പാട്ടിന്റെ പാലാഴി

എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും ഗണിതത്തോടടുക്കുന്നു, എല്ലാ കലകളും സംഗീതത്തോടടുക്കുന്നു എന്നാണു പറയുക.   ശാസ്ത്രം വിചാരങ്ങളുടെ വിഹാരകേന്ദ്രമാകുന്നു.   സംഗീതം വികാരങ്ങളുടെ വിശ്രമസ്ഥാനമാകുന്നു.

ശാസ്ത്രം, ശബ്ദത്തെ കാണുന്നത് വെറും തരംഗമായി -  പ്രേഷണമാധ്യമത്തിലെ മർദ്ദത്തിന്റെ  അലയടിയായി.   അങ്ങേയറ്റം, ശാസ്ത്രം സംഗീതവീചികളെ വിവരിക്കുന്നത് സ്വരം (Pitch), ഉച്ചത (Loudness), ഇമ്പം (Melody) എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ.   രാഗത്തെ ഒരു സ്വരശ്രേണിയായി മാത്രവും താളത്തെ കാലഖണ്ഡമായി മാത്രവും.

എന്നാൽ സംഗീതമാകട്ടെ വെറും ശബ്ദമല്ല.   അതു ശ്രുതിനിബദ്ധമാണ്‌; സ്വരസമന്വിതമാണ്‌ താളലയബദ്ധമാണ്‌.   രാഗതാളലയങ്ങളെ നിർധരിക്കാൻ മനുഷ്യമസ്തിഷ്കത്തിനാകും.   അതിനാൽ ഭാവിയിൽ ഒരുപക്ഷെ കമ്പ്യൂട്ടറിനും അതിനു കഴിഞ്ഞേക്കാം.   പല സിന്തെറ്റിക്-ഈണങ്ങളും ഇന്നുപയോഗത്തിലുണ്ടല്ലോ, സിനിമയിലും മറ്റും.

എങ്കിലും മനുഷ്യമസ്തിഷ്കത്തിന്‌ ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിയുന്നതിലപ്പുറത്തൊരു തലം സംഗീതത്തിനുണ്ട്.   ആ വൈകാരികതലം യന്ത്രങ്ങൾക്ക് എന്നെങ്കിലും കരഗതമാകുമോ എന്നു സംശയം.   കാമറക്കാഴ്ചയും നേർക്കാഴ്ചയും തമ്മിലുള്ള അന്തരം പറഞ്ഞറിയിക്കേണ്ടല്ലോ.

ഒരു നാദം, ഒരു  സ്വരം, ഒരു രാഗം, ഒരു ഗാനം മനുഷ്യമനസ്സിനെ ത്രസിപ്പിക്കുന്ന രീതി അതിനിഗൂഢമാണ്‌, അതിഗഹനമാണ്‌, അത്യത്ഭുതമാണ്‌.   ഗാനത്തിന്റെ ഒരു മുകുളം വിചാരവികാരങ്ങളുടെ ഒരു പൂങ്കുലയായോ കൈത്തിരിയായോ പൂക്കുറ്റിയായോ മാലപ്പടക്കമായോ അഗ്നിപർവതമായോ പൊട്ടിവിടർന്നുവികസിച്ചേക്കാം.   ഓർമകളുടെ ഓളംവെട്ടലായിത്തുടങ്ങി, ജനിസ്മൃതികളുടെ തിരമാലകളായിരിക്കും തലതല്ലിത്തകർക്കുന്നതു പിന്നെ.

ഓരോ പാട്ടും ഒരനുഭവമാണ്‌, ഒരനുഭൂതിയാണ്‌.   തികച്ചും വ്യക്ത്യനുഭവവും വ്യക്ത്യനുഭൂതിയുമാണത്.   ഓരോ പാട്ടും കൈമാറിത്തരുന്നത് പലർക്കും പലതാവാം; പലസമയത്തും പലതാവാം.

ശുദ്ധശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിന്റെ കാര്യം അവിടെ നിൽക്കട്ടെ.   അതിസങ്കീർണമാണത്.   ഒരു ബാലമുരളീകൃഷ്ണക്കും യേശുദാസിനുമൊക്കെയേ അതിനെപ്പറ്റി പറയാനൊക്കൂ.

ജനപ്രിയഗാനങ്ങളുടെ തീരാസ്രോതസ്സാണ്‌ ചലച്ചിത്രങ്ങൾ.   ചിത്രം കണ്ടാലും കണ്ടില്ലെങ്കിലും ആയിരക്കണക്കിനു സിനിമാഗാനങ്ങൾ കാലദേശഭേദമെന്യേ, പ്രായഭേദമെന്യേ മനുഷ്യമനസ്സിനെ ഇളക്കിമറിച്ചിട്ടുണ്ട്.

യാതൊരു മുൻപരിചയവുമില്ലെങ്കിലും ടൈറ്റാനിക്എന്ന സിനിമയിലെ "Every night in my dreams I see you, I feel you..." എന്ന ഗാനം ആരുടെ മനസ്സിനെയും ഒന്നു ചലിപ്പിക്കും.   ശാസ്ത്രീയസംഗീതത്തിന്റെ പിൻബലമുള്ള സംഗീതശില്പങ്ങൾക്കെല്ലാം ഈ ശക്തിയുണ്ട്.   പണ്ടത്തെ ഒരു പാട്ടുണ്ട് തമിഴിൽ - മലർന്തും മലരാത പാതിമലർപോല വളരും വിഴിവണ്ണമേ...എന്നത് (കവി കണ്ണദാസന്റെ വരികൾക്ക് സംഗീതം വിശ്വനാഥൻ-രാമമൂർത്തി).   എവിടെയായാലും എപ്പോഴായാലും ഇന്നുമെന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ഏതോ മൃദുലതന്ത്രികൾ ഇപ്പാട്ടുകേട്ടുണരുന്നു.   ഒരുപാടുപേർ ഈ ഗാനത്തിന്റെ ദിവ്യാനുഭൂതിയെപ്പറ്റി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.   അവസരമൊന്നൊത്തപ്പോൾ, പാട്ടെഴുത്തിന്റെ പ്രാമാണികനായ രവി മേനോനോട് ഞാനിക്കാര്യം എഴുതിച്ചോദിച്ചു.   അദ്ദേഹത്തിന്റെ മറുപടി ഒന്നല്ല, രണ്ടു സംശയങ്ങൾ ഒന്നിച്ചു തീർത്തുതന്നു.   ഒന്ന്, ശങ്കരാഭരണം എന്ന രാഗത്തിന്റെ സവിശേഷതയാണത്; രണ്ട് ടൈറ്റാനിക്ഗാനത്തിനും ശങ്കരാഭരണത്തിന്റെ സ്വരമാലികതന്നെയാണ്‌ അടിസ്ഥാനം.   വിശ്വപ്രകൃതിയുടെ മൂലാധാരമെന്നുകരുതപ്പെടുന്ന നടരാജനൃത്തംപോലെ, സ്ഥലകാലാതീതമായ വിശ്വരാഗമാവാം ശങ്കരാഭരണം.

ഒരു സായംസന്ധ്യയുടെ നൈർമല്യമാണ്‌ ആറ്റിനക്കരെയക്കരെ ആരാണോ, പൂത്തുനിക്കണ പൂമരമോ എന്നെ കാത്തുനിക്കണ പൈങ്കിളിയോ...എന്ന പാട്ട് എന്റെ മനസ്സിൽ നിറയ്ക്കുന്നത്.   അതിൽ അടുപ്പിൽ സ്നേഹത്തിൻ ചൂടുകാട്ടാൻ നീയുമാത്രം...എന്ന വരിയിലെത്തുമ്പോൾ ഏതു കഠിനഹൃദയവും അലിഞ്ഞുകളയും.   ഇതോടൊത്തുനിൽക്കുന്നു, “ശരറാന്തൽ തിരിതാഴ്ത്തി പകലിൻ കുടിലിൽ മൂവന്തിപ്പെണ്ണുറങ്ങാൻ കിടന്നു...”.

സന്ധ്യയുടെ മറ്റൊരു ഭാവം കാട്ടിത്തരുന്നു, “ഹരിനാമകീർത്തനം പാടാനുണരൂ അരയാൽക്കുരുവികളേ, ശംഖുവിളിക്കൂ ശംഖുവിളിക്കൂ അമ്പലമയിലുകളേ...എന്ന പാട്ട്.   നനഞ്ഞ സന്ധ്യയുടെ വേരൊരു മുഖമാണ്‌, “മാനത്തിൻ മുറ്റത്ത് മഴവില്ലാലഴകെട്ടും മധുമാസസന്ധ്യകളേ...എന്ന ഗാനത്തിന്‌.

സ്കൂളിൽപഠിക്കുമ്പോൾ ടെലിവിഷൻ (അതൊരു സി.സി.ടി.വി. ആയിരുന്നു) കാട്ടിത്തരാൻ ഞങ്ങളെ എറണാകുളത്തേക്കുകൊണ്ടുപോയി അധ്യാപകർ (1962 ആണെന്നുതോന്നുന്നു).   സ്റ്റേജിൽ ഒരു സ്ത്രീ നൃത്തംവയ്ക്കും (ചക്കരപ്പന്തലിൽ തേൻമഴ ചൊരിയും ചക്രവർത്തികുമാരാ...”, അതു സ്ക്രീനിൽ കാണും!   എന്തതിശയമേ!

പത്താംക്ളാസ്സിലെ അവസാനദിവസം കൈവിരലിലെണ്ണാവുന്ന കൂട്ടുകാരോടൊത്ത് വീട്ടിലേക്കു പോരുമ്പോൾ കേട്ട പാട്ടായിരുന്നു, “പറവകളായ് പിറന്നിരുന്നെങ്കിൽ ചിറകുരുമ്മി ചിറകുരുമ്മി പറന്നേനെ, നമ്മൾ പറന്നേനെ...”.   ഇന്ത്യ-ചൈന യുദ്ധകാലത്ത് പൊതുജനങ്ങളുടെ സഹായസഹകരണങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെട്ടുകൊണ്ട്, ഞങ്ങളുടെ നാട്ടിൽ സർക്കാർവക പ്രചരണവാഹനത്തിൽ പാടിച്ചുനടന്നിരുന്ന പാട്ടായിരുന്നു, “അയ്യപ്പൻകാവിലമ്മേ, ആയുസ്സു കുഞ്ഞിനു തരണേ...“.   ആ പാട്ടുകേൾക്കുമ്പോൾ അതിർത്തിയിൽ മരിച്ചുവീഴുന്ന ഭാരതീയഭടൻമാരെ ഓർമവരും.

ആയിരത്തിത്തൊള്ളായിരത്തി അറുപതുകളിലെ ചില ദുരിതങ്ങളെ തഴുകിയകറ്റിയത്, ”ശ്രാന്തമംബരം...“, ”അകലെയകലെ നീലാകാശം...“,  ”...എഴുതാൻ വൈകിയ ചിത്രകഥയിലെ ഏഴഴകുള്ളൊരു നായിക നീ...എത്ര സന്ധ്യകൾ ചാലിച്ചു ചാർത്തി ഇത്രയും അരുണിമ നിൻ കവിളിൽ, എത്ര കൃതന്തസമുദ്രം ചാർത്തി ഇത്രയും നീലിമ നിന്റെ കണ്ണിൽ...“, ”സുഖമൊരു ബിന്ദു, ദൂ:ഖമൊരു ബിന്ദു, ബിന്ദുവിൽനിന്നും ബിന്ദുവിലേക്കൊരു പെൻഡുലമാടുന്നൂ, ജീവിതം അതു ജീവിതം...എന്നെല്ലാമുള്ള വരികൾ.

കോളേജിലെ പഠനയാത്രയോടനുബന്ധിച്ച് കളമശ്ശേരിയിലെ എച്ച്.എം.ടി. ഫാക്റ്ററിക്കകത്തുകടക്കാൻ കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ എവിടെനിന്നോ ഒഴുകിയെത്തി, ”യമുനേ, യമുനേ, പ്രേമയമുനേ, യദുകുലരതിദേവനെവിടെ എവിടെ, യദുകുലരതിദേവനെവിടെ...നീ തൂകുമനുരാഗനവരംഗഗംഗയിൽ നീന്താതിരിക്കുമോ കണ്ണൻ...“.    കളമശ്ശേരി കടക്കുമ്പോൾ ഇതു ഞാനോർക്കും, എച്ച്.എം.ടി. ഇന്നില്ലെങ്കിലും.

ആലുവാപ്പുഴ കാണുമ്പോൾ ആരാണു മൂളാത്തത്, ”ആയിരം പാദസരങ്ങൾ കിലുങ്ങി, ആലുവാപ്പുഴ പിന്നെയുമൊഴുകി...എന്ന്?   ”ഈ നിലാവും ഈ കുളിർ കാറ്റും ഈ പളുങ്കു കൽപ്പടവുകളും“  ഓടിയെത്തും ഓർമകളിൽ!

ഒരു നാടൻസർക്കസ്സിന്റെ സ്മൃതി, കൂടാരത്തിൽനിന്നു വീണ്ടുംവീണ്ടും പാടിച്ച  ദേവി ശ്രീദേവി ഓടിവരുന്നൂ ഞാൻ, നിൻ ദേവാലയവാതിൽ തേടിവരുന്നു ഞാൻ...എന്ന പാട്ടിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നു.   അതോടൊപ്പം ചെത്തിമന്താരംതുളസിപിച്ചകമാലകൾ ചാർത്തി...എന്നതും.

യൗവനത്തിന്റെ ഇക്കിളികൾ ഇന്നെന്റെയിണക്കിളിക്കെന്തുവേണം, എന്തുവേണം ഇനിയെന്തുവേണം... ഈ രാത്രി വെളുക്കാതിരിക്കേണംഎന്ന വരികളിൽ മുഴങ്ങി.   അക്കാലത്ത് പല വ്രണിത ഹൃദയങ്ങളും പാടിനടന്നിരിക്കണം, “കുരുത്തോലപ്പെരുന്നാളിനു പള്ളിയിൽ പോയ് വരും കുഞ്ഞാറ്റക്കുരുവികളേ,... കണ്ണീരും കയ്യുമായ് നാട്ടിൻപുറത്തൊരു കല്യാണം നിങ്ങൾക്കു കാണാം...എന്നോ, “മുൾക്കിരീടമിതെന്തിനു നൽകി സ്വർഗസ്ഥനായ പിതാവേ...എന്നും! 

അനുഭൂതികളുടെ കലവറ നിറച്ച ഒരു ഗാനമായിരുന്നു സംഗമം സംഗമം ത്രിവേണീസംഗമം...”.   ഒരു അമ്പലപ്പറമ്പിൽ അർധരാത്രിക്കുകേട്ട ഓംകാരം ഓംകാരം ആദിമമന്ത്രം അനശ്വരമന്ത്രം നാദബ്രഹ്മബീജാക്ഷരമന്ത്രം...”, സ്ഥലംകൊണ്ടും സമയംകൊണ്ടും പ്രായംകൊണ്ടും മനസ്സിലേക്കിറങ്ങിയതാണെന്റെ.   അതുപോലെതന്നെ, “ഗോപുരക്കിളിവാതിലിൽ നിന്റെ നൂപുരധ്വനി കേട്ടനാൾ...”.

കോളേജിലെ ആദ്യവർഷത്തെയാണ്‌ അല്ലിയാമ്പൽ കടവിലന്നരയ്ക്കുവെള്ളം...ഓർമപ്പെടുത്തുന്നത്; ആദ്യത്തെ പരീക്ഷയെഴുതുന്നതാണ്‌, “കാണാപ്പൂമീനിനു പോകണ തോണിക്കാരാ...ഓർമപ്പെടുത്തുന്നത്.   ആകാശവാണിയിൽ പ്രാണനാഥനെനിക്കുനൽകിയ പരമാനന്ദരസത്തെ...എന്ന ഗാനം നിരോധിക്കാൻ ശുപാർശചെയ്ത സമിതിയിലംഗമായിരുന്നു ഒരേസമയം പുരോഗമനവാദിയും യാഥാസ്ഥിതികനുമായിരുന്ന  പ്രൊഫ. ഗുപ്തൻനായർ; എന്റെ അധ്യാപകൻ.

ഒരു കോളേജ്-കലോത്സവത്തിന്റെ ഓർമ പേറുന്നു, “കാട്ടിലെ പാഴ്മുളംതണ്ടിൽനിന്നും പാട്ടിന്റെ പാലാഴി തീർത്തവളേ...”.

മലയാളത്തിലേ എക്കാലത്തെയും മികച്ച ശോകഗാനമാണ്‌, “ദു:ഖമേ നിനക്കു പുലർകാലവന്ദനം, കാലമേ നിനക്കഭിനന്ദനം...”.   ആകാശവാണിയുടെ ആലപ്പുഴനിലയം ഉദ്ഘാടനംചെയ്ത ദിവസം ഞാനിത് ഗോവയിലിരുന്നു കേട്ടു.

1976-ലോ മറ്റോ, ഒറ്റയാനും വൃദ്ധനും സഹപ്രവർത്തകനായിരുന്ന ഒരാളുടെ  ബാംഗളൂരിലെ പാർപ്പിടത്തിൽവച്ചു  കേട്ടു, “ആത്മവിദ്യാലയമേ...”.   അദ്ദേഹമിന്നില്ല, എങ്കിലും ആ പാട്ട് ഇന്നുമുണ്ട് അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം എന്നിൽ.

എറണാകുളത്തും ഗോവയിലും മുംബൈയിലുമെല്ലാം ആദ്യമായി പോയപ്പോൾ കേട്ട പാട്ടുകൾ മനസ്സിൽനിന്നു മാഞ്ഞിട്ടില്ല പതിറ്റാണ്ടുകൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും.   വേറെ പലതും മറന്നെങ്കിലും.


അതാണ്‌ പാട്ടിന്റെ ശക്തി - പാടാത്തവീണയും പാടും”!

2017, ഫെബ്രുവരി 5, ഞായറാഴ്‌ച

സന്ദർഭം വ്യക്തമാക്കി ആശയം വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ

പണ്ടൊക്കെ മലയാളംപരീക്ഷയ്ക്ക് ചോദ്യക്കടലാസ്സിൽ ഒഴിച്ചുകൂടാൻ കഴിയാത്തതായിരുന്നു, ‘സന്ദർഭം വ്യക്തമാക്കി ആശയം വിശദീകരിക്കുകഎന്നത്.   ഇംഗ്ളീഷിനും അതുണ്ടായിരുന്നു എന്നാണോർമ ('Explain with reference to the context').   പദ്യങ്ങൾക്കാണ്‌ പ്രത്യേകിച്ചിത്തരം ചോദ്യങ്ങൾ.    അമ്പുകൊള്ളാത്തവരില്ല കുരുക്കളിൽഎന്നോ, “ഹന്ത: സാധ്വി മധുരീകരിച്ചു നീ സ്വന്തമൃത്യു സുകുമാരചേതനേഎന്നോ ഒക്കെയായിരിക്കും കാവ്യഭാഗങ്ങൾ.   വൃത്തവും അലങ്കാരവും കവിയുടെ പേരുമെല്ലാം കൂടി തെറ്റാതെ എഴുതിയാൽ നല്ല മാർക്ക് നിശ്ചയം.   സംശയമുണ്ടെങ്കിലോ എഴുതാനും മിനക്കെടണ്ട.   കാണാപ്പാഠം പഠിക്കുകയേ വേണ്ട ഇത്തരം ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരമെഴുതാൻ.   ക്ളാസ്സിൽ ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നാൽമാത്രം സംഗതി ഒപ്പിക്കാം.

എന്നാലോ ഉപന്യാസമെഴുതുന്നതിന്‌ ആശയം വേണം, നല്ല ഭാഷ വേണം, അക്ഷരത്തെറ്റില്ലാതെ എഴുതണം, ആദിമധ്യാന്തങ്ങൾ ഒന്നിപ്പിക്കണം.   അതുപോലെ, ‘വിട്ടുപോയ ഭാഗം പൂരിപ്പിക്കാനുള്ള ചോദ്യങ്ങളാണെങ്കിൽ പാഠ്യഭാഗം മനസ്സിരുത്തി കാണാപ്പാഠം പഠിച്ചിരിക്കണം.   ഒറ്റവാക്കുചോദ്യങ്ങൾക്ക് കറക്കിക്കുത്തുകൂടി പറ്റില്ല.   വ്യാകരണത്തിനാണെങ്കിലോ കുത്തിയിരുന്നു തലപൊളിക്കണം.

ഇവയൊന്നും പണ്ടേ എനിക്കു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതായിരുന്നില്ല.   അതുകൊണ്ടെനിക്കിഷ്ടം ഈ സന്ദർഭാശയസംയുക്തത്തോടായിരുന്നു.   മറ്റൊന്ന്‌ ഒറ്റഖണ്ഡികയെഴുത്ത്.   അധികം വിയർക്കാതെ മാർക്കിങ്ങുപോരും.   കറക്കിക്കുത്തുചോദ്യങ്ങൾ ഭാഗ്യപരീക്ഷണമായിരുന്നു.   ഒത്താലൊത്തു; പൊട്ടിയാൽ പൊളിഞ്ഞു.   ഷോഡതിക്കാര്യങ്ങളിൽ ഷഡ്ഗവ്യമായിരുന്നതുകൊണ്ട് ഞാനെന്നും പൊളിഞ്ഞു.

പഠിക്കുന്നതിന്‌ അഭ്യാസ്എന്നാണു മറാഠിയിൽ.   ക്ളാസ്സിൽപഠിപ്പിച്ചത് വീട്ടിൽവന്ന് പഠിച്ചുറപ്പിക്കുന്നതിനാണ്‌ പൊതുവെ അഭ്യാസ്എന്നവർ പറയുന്നത്.   നമ്മുടെ ഗൃഹപാഠം, അല്ലെങ്കിൽ ഇന്നത്തെ ‘Home Work’.   കഠിനശ്രമമുണ്ട് അതിനു പിന്നിൽ എന്നാണു വ്യംഗ്യം.   നമ്മുടെ വിദ്യാഭ്യാസത്തിലുമുണ്ടല്ലോ അഭ്യാസം‘; അൽപം ആഭാസവും.  

ഹിന്ദി ആയിരുന്നു സ്കൂൾകാലത്ത് എന്റെ ബദ്ധശത്രു (ഇന്നും മറിച്ചാണെന്നല്ല).   ആ ഗോസായിഭാഷ എനിക്കു വഴങ്ങിയിരുന്നില്ല.   എന്റെമാത്രം കുരുത്തക്കേടായിരിക്കാം, അല്ലാതെ അധ്യാപകരെ കുറ്റം പറയരുതല്ലോ.   എങ്കിലും, ഏതാണിഷ്ടപ്പെട്ട വിഷയം എന്നു ചോദിച്ചപ്പോൾ അടുത്തിടെ ഒരു പീക്കിരിപ്പയ്യൻ പറഞ്ഞപോലെ, നല്ല അധ്യാപകരെടുക്കുന്ന വിഷയങ്ങളെല്ലാം എളുപ്പമായിരിക്കും, ഇഷ്ടപ്പെട്ടതുമായിരിക്കും.

പിന്നത്തെ ശത്രു ചരിത്രമെന്ന ഹിസ്റ്ററി.   അന്നത് സാമൂഹ്യപാഠങ്ങൾഎന്ന അവിയലിലായിരുന്നു.  ടിപ്പു സുൽത്താനും ഖിൽജിയും ഹ്യുയാൻ സാങ്ങും  പൃഥ്വിരാജും അക്ബറും ബാബറും ബുദ്ധനും മഹാവീരനും മാറിമാറി, സ്ഥലകാലവിവേചനമില്ലാതെ (ചരിത്രം എന്നാൽ സ്ഥലകാലവിവേചനമാണല്ലോ)എന്നെ വട്ടംകറക്കി.   ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹമാണോ ആദ്യം, ശിപ്പായിലഹളയാണോ ആദ്യം എന്ന വിഭ്രാന്തിയിൽ ബ്രിട്ടീഷധിനിവേശവും സ്വാതന്ത്ര്യസമരവുമെല്ലാം അക്ഷരംപ്രതി തെറ്റി.   അക്ഷരങ്ങൾ ഒരുങ്ങിയാലും അക്കങ്ങൾ മെരുങ്ങില്ലായിരുന്നു എനിക്ക്.   വർഷക്കണക്കുകളെല്ലാം താറുമാറാകും.   ഇന്നുമതെ.   രൂപംശബ്ദം, രുചി, മണം ഇവയോർക്കുന്നതിൽ ഉസ്താദായ എനിക്ക് നമ്പറുകളൊന്നും മനസ്സിൽ തങ്ങില്ല; പേരും.   സ്വന്തം ജനനത്തിയതി തെറ്റിച്ചെഴുതുന്നവരുണ്ടോ ഈ ലോകത്ത്? - ഉണ്ട്; അതു ഞാനാകുന്നു.   പേരെന്തെന്നുചോദിച്ചാൽ പരുങ്ങിത്തുടങ്ങിയിട്ടില്ല ഇതുവരെ എന്നു മാത്രം.

അങ്ങനെ വാണരുളുമ്പോൾ അതിജീവനമൊന്നിനുവേണ്ടിമാത്രം ചരിത്രവിഷയത്തിൽ കുറച്ചൊരു കള്ളക്കളി കളിച്ചുനോക്കി ഞാൻ.   കൊല്ലവും പേരും സംഭവപരമ്പരകളുമൊന്നും ഓർത്തുവയ്ക്കാൻവയ്യാത്ത ഞാൻ,  “ചരിത്രത്തിൽ ഒരിക്കലും ഒളിമങ്ങാത്ത ആ സുവർണവർഷത്തിൽ, മനുഷ്യവർഗം ഒരിക്കലും മറക്കാനിടയില്ലാത്ത ആ മഹാസംഭവം നടന്നു.   തികച്ചും അസാധാരണമായ ഒരു യുഗസന്ധിയിലെ അതിപ്രധാനമായ ആ യുദ്ധത്തിൽ ആർതമ്മിലായിരുന്നു പൊരിഞ്ഞ പടവെട്ടെന്നും ആർ വിജയക്കൊടി നാട്ടിയെന്നെല്ലാമുള്ള വസ്തുതകൾ ചരിത്രത്തിന്റെ ചുവന്നതാളുകളിൽ ഇന്നും കാണാം.   ആ യുദ്ധത്തിന്റെ പരിണതഫലങ്ങളത്രേ പിന്നീടുനടന്ന സംഭവപരമ്പരകൾ.  അവയേതെന്ന് ഇവിടെ വിസ്തരിക്കുന്നത് അസംഗതമായിരിക്കും ഒരുപക്ഷെ...എന്ന മട്ടിൽ, പാനിപ്പത്ത് യുദ്ധവും കൊളച്ചൽ യുദ്ധവും ടിപ്പുവിന്റെ പടയോട്ടവുമെല്ലാം ഒരുപോലെ, കിറുകൃത്യമായി കൈകാര്യംചെയ്തു മിടുക്കനാവാൻ നോക്കി.   കോളേജിലെ ആദ്യവർഷത്തിൽതന്നെ, അന്നെന്റെ ചരിത്രാധ്യാപകനായിരുന്ന പ്രൊഫ. മാത്യു പൈലി (പിൽക്കാലത്തദ്ദേഹം കൊച്ചി മേയറായി) എന്റെ കള്ളപ്പണി കണ്ടുപിടിച്ചു കൈവിലങ്ങിട്ടതു വേറെ കാര്യം.

സയൻസ് സാമാന്യം പ്രയാസമില്ലാതെ പോന്നു.   ഗുരുക്കൻമാരുടെ ഗുരുത്വംകൊണ്ടായിരിക്കാം.   കണക്കു പക്ഷെ കണക്കായിരുന്നു.  തുടക്കത്തിൽ തകർത്തെങ്കിലും കോളേജിലെത്തിയപ്പോൾ കണക്കുതെറ്റി.   എങ്കിലും യശ:ശരീരനായ പ്രൊഫ. വൈരേലിൽ കരുണാകരമേനോന്റെ സദുപദേശത്തിൽ (അദ്ദേഹം അയൽക്കാരനായിരുന്നു) ചെയ്തതു ചെയ്തുചെയ്തഭ്യസിച്ചപ്പോൾ സംഗതി സുമാറായി.   അഭ്യാസിന്റെ ബലം.

വീട്ടുഭാഷ തമിഴായിരുന്നിട്ടുകൂടി, മലയാളം പച്ചവെള്ളംപോലെ ഒഴുകി എനിക്ക്.   അന്നൊക്കെ ഞങ്ങളുടെ  സമുദായക്കാരൊക്കെ സംസ്കൃതം ഉപഭാഷയായി തിരഞ്ഞടുത്തിരുന്നപ്പോൾ ഞാൻമാത്രം മലയാളമെടുത്തുപഠിച്ചു, മൊത്തം പതിനാലുവർഷം!  

ഭാഷ നന്നാകുന്നതു വായനയിലൂടെ മാത്രം.   എന്റെ ഇംഗ്ലീഷ് അങ്ങനെ നന്നായി.   പരീക്ഷകൾക്ക് നല്ല മാർക്കു കിട്ടി.   അതിന്റെ രഹസ്യം ഇതായിരുന്നു.   ഓരോ പാഠത്തിനും, എന്തു ചോദ്യംവന്നാലും ഉപയോഗിക്കാൻപാകത്തിൽ ഒരു ആദ്യവും ഒരു അവസാനവും  റെഡി-മെയ്ഡ് ആയി എഴുതിയുണ്ടാക്കി വച്ചിരുന്നു ഞാൻ.   അതൊരുമാതിരി കാണാപ്പാഠവുമാക്കും.   പരീക്ഷയ്ക്ക് ആ പാഠത്തിൽനിന്ന് എന്തുചോദ്യം വന്നാലും  അതെടുത്തങ്ങു കാച്ചും.   ചോദ്യവും സന്ദർഭവുമനുസരിച്ച് ഇടയ്ക്കുള്ളതു മാത്രം കുത്തിത്തിരുകിയാൽ മതിയാകും.     ഒരേ പാഠത്തിൽനിന്ന് രണ്ടു ചോദ്യങ്ങൾ വന്നാൽകുഴങ്ങും.   അതൊരു റിസ്ക് തന്നെയായിരുന്നു.
  
മലയാളം നന്നായുറച്ചത് പഠനമാധ്യമമായിരുന്നതുകൊണ്ടാകാം.   അതിലധികം എന്റെ അധ്യാപകരുടെ പ്രാഗൽഭ്യവും.   ഉപജീവനാർഥം ഇംഗ്ലീഷ് വശമാക്കാതെ നിവൃത്തിയില്ലായിരുന്നു.   പുറംനാട്ടിലെ പലപല ഇംഗ്ളീഷുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ‘എന്റെ ആംഗലം എത്ര സുന്ദരംഎന്നുവരെ തോന്നിയിട്ടുണ്ട്.   അതിനാൽ ഇന്നേവരെ ഉച്ചാരണമോ എഴുത്തോ മാറ്റിയിട്ടില്ല.   ഹിന്ദി വഴങ്ങിയത് വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ വറചട്ടിയിലിട്ട് വറത്തെടുക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ.

സയൻസിലെ പ്രാക്റ്റിക്കൽപരീക്ഷകളിൽ ചില മഹാപാപി പരീക്ഷണങ്ങളുണ്ട്.   താപം, കാന്തികം എന്നിവയിലൊക്കെയാണ്‌ അത്തരം കാണാക്കിടങ്ങുകൾ.   അവയെങ്ങാനും പരീക്ഷയ്ക്കുകിട്ടിയാൽ പിന്നെ തുലഞ്ഞെന്നു തോന്നും.    എങ്കിലും അൽപം ദയ കാട്ടുന്ന പരീക്ഷകരുണ്ടായിരുന്നു, സർക്കാർ ടീച്ചർമാർ.   സ്വകാര്യകോളേജ് പരീക്ഷകരുടെ പീഡനം കുപ്രസിദ്ധവുമായിരുന്നു.   യൂണിവേർസിറ്റിയിൽ കണ്ണിന്റെ കാഴ്ച പ്രശ്നമായിപ്പോയതിനാൽ ഒരു ടീച്ചർ സഹായിച്ചതൊന്നുകൊണ്ടുമാത്രമാണ്‌ എനിക്കു കരകടക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്.   ചെറുപ്പത്തിൽ അദ്ദേഹത്തിനും എന്റെപോലത്തെ പ്രശ്നമുണ്ടായിരുന്നത്രേ.

ഓരോ വിഷയത്തിനുമുണ്ട് ഓരോ പഠനരീതി.   രാഷ്ട്രമീമാസ പഠിക്കുന്നതുപോലെയല്ലല്ലോ സാമ്പത്തികശാസ്ത്രം പഠിക്കേണ്ടത്.   മലയാളം പോലെയല്ല ഇംഗ്ളീഷ് പഠിക്കേണ്ടത്.   അതുപോലെയല്ല തമിഴോ ഹിന്ദിയോ മറാഠിയോ കൊങ്കണിയോ ഫ്രെഞ്ചോ പോർത്തുഗീസൊ സ്പാനിഷോ എല്ലാം പഠിക്കേണ്ടത്.   ജീവശാസ്ത്രംപോലെയല്ല ഭൗതികശാസ്ത്രമോ രസതന്ത്രമോ.   ഭൗമശാസ്ത്രംപോലെയല്ല ഭാഷാശാസ്ത്രം.   കണക്കും ചരിത്രവും കമ്പ്യൂട്ടറും കലകളും ഒരേരീതിയിൽ പഠിച്ചെടുക്കുക വയ്യ.   ചിലതു കണ്ടുപഠിക്കണം, ചിലതു കൊണ്ടുപഠിക്കണം.  ചിലതു കേട്ടുപഠിക്കണം, വായിച്ചുപഠിക്കണം, എഴുതിപ്പഠിക്കണം, ചൊല്ലിപ്പഠിക്കണം, പാടിപ്പഠിക്കണം, ചെയ്തുപഠിക്കണം, നോക്കിപ്പഠിക്കണം, കാണാതെ പഠിക്കണം, ചിന്തിച്ചു പഠിക്കണം.   ഒരു വിഷയത്തിന്റെ പഠനവിധി മനസ്സിലാക്കിക്കഴിഞ്ഞാലോ സംഗതി എളുപ്പം.   സന്ദർഭം വ്യക്തമായറിഞ്ഞ് ആശയം വിശദമായാൽ അരപ്പണി കഴിഞ്ഞുകിട്ടും.   പിന്നെല്ലാം പച്ചവെള്ളംപോലെ.

നമുക്കുമോരോ ഇഷ്ടങ്ങളും ഇഷ്ടക്കേടുകളും കാണും.   കാണണം.   അതനുസരിച്ചു പഠിക്കുക.   കുറച്ചു പഠിക്കുക, നന്നായി പഠിക്കുക.   പഠിക്കാൻ ഒരുപാടുണ്ട് ഇനിയും.